Contactpuntafstanden bij contactpunten en bougies  en de werking van de ontsteking.

Altijd weer die 0,4 of 0,6 mm afstand meten bij contactpunten en bougies. Heeft iemand van jullie zich wel eens afgevraagd waarom deze afstanden er zijn en waarom die maten aangegeven zijn. En waarom spreekt men van voorontsteking? Wel om het volgende.

Zo wat bijna iedereen zal wel eens te maken hebben gehad met het afstellen van ontstekingen van onze tweetakten. Als de punten nieuw zijn dan is het vrij gemakkelijk om deze te monteren en met een voelermaat af te stellen. Overigens vergeet hierbij niet de nieuwe puntjes schoon te maken met wasbenzine, want er zit een waslaagje op dat na verloop van tijd wil inbranden. Bij het afstellen van oudere puntjes met een voelermaat lukt dit over het algemeen redelijk maar het onregelmatige oppervlak tussen de puntjes zal toch altijd voor een onnauwkeurigheid zorgen. Hier is een contacthoekmeter bij uitstek geschikt voor.

Een beetje uitleg bij het begrip “contacthoek” is wellicht handig.  

Bij het afstellen van de contactpuntafstand ofwel contacthoek is het

 tijdstip waarop de onderbreker opent op dit moment niet van doorslaggevend belang. Dat komt als laatste aan de beurt.

Een onderbreker opent en sluit de primaire kring van de bobine (6) en is dus het onderdeel in de ontstekings-installatie dat de ontstekingsimpuls opwekt door onderbreking van de stroomkring. De contactpuntafstand bepaalt dus de tijdsduur dat de punten gesloten zijn gedurende een volledige rotatie van de krukas (2). Hoe groter de contactpuntafstand hoe korter de gesloten tijdsduur. De tijdsduur dat de punten gesloten zijn moet voldoende zijn omdat er een bepaalde tijd nodig is om de volle ontstekingsspanning te bereiken. De fabriek geeft deze richtlijnen op. We noemen dit de contacthoekwaarden. Bij een GT750 bijvoorbeeld zijn de contacthoekwaarden 45 graden. Deze optimale waarden zijn noodzakelijk omdat een vonk een hele hoge spanning nodig heeft om bijvoorbeeld door de lucht te kunnen overspringen. De benodigde spanning bij droge lucht is ongeveer 1kV/mm. In een cilinder zit echter een gecomprimeerd gasmengsel. Om dit te kunnen ontsteken is ongeveer 10 tot 20 kV/mm nodig. Bij een bougie met een elektrodeafstand van 0,6mm is ongeveer 14.000 Volt nodig om een betrouwbare vonk te kunnen maken.

Uit het bovenstaande maken we dus op dat de tijdsduur van de gesloten punten zeer belangrijk is voor het optimaliseren van voldoende spanning voor de vonk. Deze vonk wordt vervolgens door de bougie (via de bobine) geleverd. Om ook hier (met de juiste spanning) voor goede vonkcondities te zorgen mogen de elektrodeafstanden niet te klein zijn want dan komt er te weinig brandbaar mengsel tussen de elektroden wat een slechte en trage verbranding veroorzaakt. Is de afstand echter te groot dan is er te veel ontstekingsspanning noodzakelijk om überhaupt tot een vonk te geraken.

Als we de contacthoek bepaald en afgesteld hebben zouden we in principe het ontstekingstijdstip kunnen afstellen. Bij het afstellen van het tijdstip spreken we altijd van voorontsteking. Dat betekent dat het mengsel ontstoken moet worden voordat de zuiger helemaal bovenin staat. En waarom dan wel. Het ontsteken van het gasmengsel gebeurt niet plotsklaps maar met een soort opbouwende snelheid. Bij een vonk zal het ontstane vlamfront zich in de cilinderruimte uitbreiden. In tijd gezien gebeurt dit met een snelheid van 25 tot 50 m/sec. Op het moment dat het vlamfront zich in de gehele compressieruimte ontwikkelt en optimaliseert is ook de zuiger al in een bovenste positie aangekomen. M.a.w. er is maximaal rendement als de verbranding compleet is op het moment dat de zuiger op het bovenste dode punt staat. Om deze “voorontsteking” te bepalen en af te stellen is een stroboscooplamp het beste hulpmiddel. Het statisch afstellen (met een lampje) kan ook maar is minder nauwkeurig.

Overigens voor het controleren van de juistheid van de merktekens op het blok is een micrometer noodzakelijk. Deze is vaak verkrijgbaar via de advertentie rubriek van de clubsite.

Veel suk6.

Vic Dreessen